trading platform TR
TradingPlatforms'da Ara
Ana Sayfa » hisselere yatirim » dunya borsalari
Açıklama Fact Checked

Borsa endeksi yatırımı yalnızca yerel borsaları değil dünya borsaları araştırmasını detaylı yapmayı ve haberleri takip etmeyi gerektirir.  Bu yatırım türünde ayrıca farklı sektörler, varlık sınıfları ve ülkeler arasından da seçim yaparak işlem gerçekleştirmeniz mümkün olur.

Ancak endeks yatırımlarının avantajlarından gerçek anlamda yararlanmak için en doğru hareket size ve yatırım tarzınıza uygun bir broker seçmektir. Bu seçimi yaparken komisyon oranlarından tutun da mobil uygulama hizmeti sunup sunmadığına kadar pek çok faktörü göz önüne almak gerekir. İşte bu yazıda, kriter seçimlerinde dikkat etmeniz gerekenleri bir araya getirerek size faydalı bir rehber hazırladık.

Borsa endeksi yatırımına başlarken

Güvenilir bir borsa platformunda kayıt açarak işlemlere başlamak genellikle benzer adımların tamamlanmasını gerektirir. Bu adımları hızlı bir bilgi akışı olması açısından aşağıda sıraladık:

  1. Kendi yatırım tarzınıza uygun bir broker için araştırma yapın.
  2. Seçiminizi yaptıktan sonra resmi web sitesine giderek bir hesap açın.
  3. Hesabınıza para yatırın
  4. Çeşitli borsa endeksi yatırımları arasından seçiminizi yapın (örneğin Dow Jones veya Nasdaq endeksi)
  5. Hisse alın veya satın – Borsa endeksi yatırımında mutlaka Zararı Durdur ve Kârı Al  emirlerini kullanmalısınız. CFD (fark kontratları) yatırımı yaparak 1:100 oranında kadar kaldıraç kullanmanız da mümkün ancak bu özellikle kazancınızın yanında kaybınızı da katlama riskinizin yüksek olduğunu hatırlatmak isteriz.

Borsa Endeksi nedir?

Endeks borsada işlem gören hisse senetlerinin fiyat ve getirilerinin bütünsel ve sektörel bazda performanslarının ölçülmesiyle elde edilen fiyat verileridir. Borsa endeksi, hisselerdeki fiyat hareketlerinden yola çıkılarak borsanın genel trendlerinin belirlenmesinde kullanılır. Buradan yola çıkarak borsada işlem gören hisseler endeksleri, senetlerin fiyat ve getiri performanslarını ölçmeye yarar.

Hisse senedi endeksi, halka açık bir şekilde işlem gören bir dizi şirket değerlerinin bir araya getirilmesiyle oluşur ve bu değer, temel olarak alınan bir başlangıç yılına göre endeks değeri ile ifade edilir. Örneğin, FTSE 100 3 Ocak 1984 tarihinde 1.000 başlangıç değeri ile açıldı.

BIST 100, FTSE 250 ve S&P 500 gibi büyük hisse senedi endeksleri yatırımcıların hisse senetleriyle ve aynı zamanda farklı borsalar arasında daha iyi karşılaştırma yapabilmeleri amacıyla kuruldu. Günümüzde bireysel yatırımcıların hisse endeksi değerine yatırım yapması ve yukarı veya aşağı hareketlerinden kâr etmesi çok kolay oldukça kolay hale geldi.

Endeksleri ne oluşturur ve dayandıkları metodoloji nedir?

Hisse endeksleri genellikle veri sunucuları ve derecelendirme kuruluşları tarafından hazırlanır; bu yüzden örneğin FTSE adındaki FT Financial Times ve S&P 500’deki S&P Stand & Poor’s derecelendirme kuruluşlarından gelir.

Endeksler, barındırdıkları şirketlerin endekse nasıl dahil edilecekleri ve endekslerden nasıl çıkartılacakları ile ilgili belirli metodolojilere ve kurallara sahip. Örneğin, BIST 100, Türkiye’deki Borsa İstanbul’da halka açık olarak işlem gören en büyük 100 şirketi içerirken, S&P 500 New York Borsasında halka açık olarak işlem gören en büyük 500 şirketi kapsar. Ancak, piyasa değeri dışında şirketlerin uyması gereken likidite ve gerekli büyüklükte işlem görmeleri gereken zaman periyodu gibi başka bazı kurallar da vardır. Özellikle periyod kuralı, bir hissenin belirli bir çeyrekteki performansı ile endekse eklendikten sonraki çeyrek değerinin, piyasa değeri kısıtını karşılayamayacak şekilde düşmesi ihtimalini ortadan kaldırmak için kullanılır.

Ancak, tüm endeksler piyasa değeri ağırlıklı değildir. DJIA fiyat ağırlıklıdır, yani bileşeni olan şirketler hisse değerine göre seçilirler. FTSE 100 ve Almanya DAX 30 da piyasa değeri ağırlıklı endekslere verilebilecek örneklerdir.

Borsa Endeksi Yatırımı Nedir?

Endeks yatırımı, hisselerin tek tek analizi yerine özsermaye, tahvil, emtia ve hatta volatile dahil tüm bir sepet üzerinden spekülasyon yapılmasına izin verir.

Endeks Yatırım Türleri

Tüm ürünler eşit oluşturulmadığı için nakit endeksleri, vadeli endeksler ve ETF endeksleri arasındaki farkları anlamak çok önemli.

Yeni başlayanlar için özet geçmemiz gerekirse, nakit endeksler bir tercihli bir endeksin nakit değerine yatırım yapmanıza olanak sağlar. Opsiyon ve future işlemlerin aksine bu yatırım türünde herhangi bir bitiş tarihi olmaz ve işlemler derhal gerçekleştirilir. İkinci alternatif olan CFD (Fark kontratları) endeksi, belirli bir varlığın sahipliği olmadan veya bunu fiziksel olarak elde etmeksizin o varlığın fiyat hareketine yatırım yapmanıza olanak verir. CFD seçeneklerinin çoğunda fiziksel bir varlık edinilmediği için anlaşma tarihindeki net fiyat farkını ya kar olarak alır ya da kayıp olarak verirsiniz.

Üçüncü olarak future endeksleri yani vadeli endeksler, işlem tarihi itibariyle üzerinde mutabakata varılan fiyata bağlı olarak ileriki bir tarihte o endeksi satın almanıza veya satışa çıkarmanıza olanak sağlar. Son olarak ETF’lerde (Borsa Yatırım Fonları) herhangi bir bitiş tarihi bulunmaz ve kısa-uzun dönem işlemlerde kullanılabilirler. Bu işlem türünde nakit bakiyeyi önceden yatırmanız ayrıca portfolyo  yönetim masraflarını da üstlenmeniz gerekir. Bunlarla ilgili aşağıda detayları bulabilirsiniz.

Yatırım Aracı olarak Borsa Endeksi

Endeksler tekil hisselere göre daha az volatil oldukları için riskleri daha azdır. Endeks getirisi, dayanak bileşenlerin kar toplamından oluştuğu için tekil bir hisse endeks performansını doğrudan olumlu ya da olumsuz şekilde etkilemez. Dahası, makroekonomik farklılıklar üzerinden yatırım yapmak için çok daha iyi bir alternatiftir. Mesela, Avrupa ekonomisinin ABD ekonomisinden ileri gideceğini tahmin ediyorsanız DAX30 endeksi alıp S&P 500 endeksini satabilirsiniz. Burada da görüldüğü gibi endekslerle yatırım işlemleri yatırımcılara özgün olaylar karşısında endişe taşımadan makroekonomik bir ortamda işlem yapma olanağı verir.

Endeks fonları

Borsa endeksi fonları yatırım fonu veya borsa yatırım fonu şeklinde olabilir. Yatırım fonları, yatırımcıların paralarının bir havuzda toplanarak endeksi oluşturan tüm şirketlere yatırım yapıldığı kolektif enstrümanlardır.

Bu tür yatırım fonları takipçiler trackers olarak bilinse de günümüzde daha çok endeks fonları olarak adlandırılıyorlar. Bunlar sadece hisse endeksleri ile sınırlı olmamakla beraber biz bu yazıda yalnızca hisse senetlerine odaklanacağız.

Bir yatırım fonu, endeksi oluşturan herhangi bir şirket hissesini doğrudan alarak veya ABD endeks piyasasında yer alan Russell 2000 veya Russell 3000 gibi çok sayıda şirketin hissesinden oluşturulmuşsa endeksten alınan bir örneğe yatırım yaparak hisse endeksini takip eder. Bu gibi durumlarda, yatırım fonu tarihi olarak endeksin genel performansını yansıttığı kanıtlanan bir hisse senedi grubu örneğini satın alır.

Endeks fonları genellikle yatırımcılardan %0,35 ila %0,85 arasında bir ücret alır. Bu oran yüksek görünmese bile -ki gerçekten de aktif bir şekilde yönetilen yatırım fonuna ödenebilecek tutarlardan oldukça düşük – bileşik hesaplamadan dolayı getirilerinizin azalması ihtimal dahilindedir. ABD’li yatırım grubu Vanguard endeks fonlarının öncüsü olarak tanınır ve borsa endeksleri dünyasının en ucuz ve en popüler ürünlerinden bazılarını sunar.

Yatırım fonu şeklindeki endeks fonları, yatırımcılar fona katıldıklarında yeni birimler çıkartır. Bunlar hisse satın almaktan çok daha farklı bir şekilde işlem görerek günde bir defa fiyatlandırılırlar. Bir yatırım fonundan çıkmak istediğinizde sahip olduğunuz birimleri bozdurmanız gerekir, bu durumda fon yöneticisi sahip olduğunuz birimleri satar ve sahip olduğunuz birimlerin değerini size nakit olarak öder.

Borsa yatırım fonları

Borsa yatırım fonları dayanak varlığın veya genellikle bir endekste temsil edilen bir varlıklar sepetinin fiyatını takip etmesi açısından yatırım fonlarına oldukça benzer ancak yatırım fonlarının aksine ETF normal hisse senetleri gibi borsada işlem görürler ve fiyatları gerçek zamanlı olarak  talebe  göre sürekli değişir.

Hisse endekslerine ve finans dünyasında daha önceden ulaşılması  zor olan birçok varlık sınıfına ucuz ve esnek bir erişim yöntemi olduklarından bireysel yatırımcılar arasında ETF’lerin popülerliği önemli ölçüde artmıştır.

ETF’ler %3 ila %4,5 arasındaki ücretleri ile endeks fonlarından dahi daha ucuzdur.

Fark Sözleşmeleri

Fark Sözleşmeleri (CFDler) yatırımcılara, pozisyon açılış ve kapanış fiyatı arasındaki farkı ödemeyi taahhüt eden bir sözleşmeye taraf olan bir finans kuruluşu üzerinden çıkarılan türev ürünlerdir.

Bu türev ürünler ve bunları sunan CFD brokerleri Türkiye’deki yatırımcılar arasında oldukça popüler haliyle bu alanda uzmanlaşan çok sayıda platform var. Bunlar sadece hisse senedi endekslerine değil, birçok farklı finansal varlık sınıfında pozisyon almak için de kullanılabilir.

CFD’ler yapıları gereği  ETF veya yatırım fonundan çok daha riskli araçlar; bu nedenle CFD yatırımı sunan kuruluşlar, sözleşme sahibinin pozisyonu açık bulundurması karşılığında gecelik ücretler alırlar. Bu süre uzadıkça CFD kontratını yatırımcının elinde tutması pahalıya mal olur.

Ancak, bir hisse senedi endeksinde hızlı bir şekilde pozisyon alma yöntemi olarak gün içi yatırım söz konusu olduğunda ideal olarak kullanılabilirler.  Aşağıdaki endeks yatırım stratejileri bölümünden bu konuda daha ayrıntılı bilgi alabilirsiniz. CFD’ler bir endeksi hem almanıza hem de satmanıza olanak sağlar. Dolayısıyla, fiyat yükseldiğinde kâr edebilirsiniz. Aynı zamanda kısa pozisyon alarak bir satış pozisyonu açabilir ve böylece endeks düştüğünde yine kazanç sağlayabilirsiniz.

Opsiyonlar ve vadeli işlemler

Bir opsiyon sözleşmesi, sahibine belli bir varlığı belli bir fiyattan alma zorunluluğu değil, hakkı sağlar. Bu türev ürünler bir zamanlar sadece profesyonel ve kurumsal yatırımcıların tekelinde olsa da özellikle günümüzde, Türkiye’de oldukça yaygınlaştılar.

Türkiye’de opsiyon yatırımı yapmak için, genellikle nasıl işlediklerini ve risklerini anladığınıza dair bir anketi tamamlamanız istenir.  Vadeli işlemlerle opsiyonlar oldukça benzer yatırım araçlarıdır aradaki fark opsiyonlarda varlığı almak zorunda kalınmamasıdır. Yani vadeli işlemlerde sözleşme sahibi, sözleşmenin vade tarihinden önce kapanmadığı durumlarda ürünü nakit karşılığı almak zorundadır. Opsiyonlar bu nedenle oldukça popüler yatırım araçları, şimdi gelin bunların nasıl işlediklerine bakalım.

Opsiyon sözleşmelerinin alım ve satım olmak üzere iki farklı türü  bulunur. Bir hisse senedinin fiyatının artacağını düşünüyorsanız alım opsiyonu satın almalı, tersini düşünüyorsanız satım opsiyonu satın almalısınız.

Asli Değerli Opsiyon (Asli Değersiz Opsiyon ve Başabaş Opsiyon) nedir?

Satış opsiyonlarında vade sonu tarihi ve fiyat olmak üzere iki veri bulunur.  Fiyat, vadenin dolması sonrasında yatırımcının bu sözleşmeyi satabileceği fiyatı temsil eden işlem fiyatına denir.

Fiyat, işlem fiyatının üstüne çıktıysa, bu durumda opsiyonun asli değerli opsiyon In The Money (ITM) olduğu; tersine işlem fiyatının üstüne çıkmadıysa asli değersiz opsiyon (Out of the Money, OTM) yan, kaybeden opsiyon olduğu söylenir. Eğer sözleşmenin işlem fiyatı spot fiyatına aynıysa, opsiyonun başabaş olduğu (At The Money, ATM) söylenir.

Bir opsiyon normalde 100 ve katı lotlarda işlem görür, dolayısıyla tek bir sözleşme bir hisse senedinin 100 lotonu alma veya satma hakkı verir. Bu da hisse senedi endeksinin fiyatındaki küçük hareketlerin bile opsiyon sahibi için çok büyük sonuçları olacağı anlamına gelir. Buna bir de kaldıraçlı işlem yapma (pozisyonunuzu büyütmek için borç para almak) imkânını eklediğinizde, göreceli olarak küçük kazançlar oldukça büyümektedir, ancak aynı şey kayıplar için de geçerlidir.

Marjlı yatırım yapmak yatırımcının teminat çağrısı almasına neden olabilir; bu durumda pozisyon aleyhine gittiğinde yatırımcının olası kayıpları karşılamak için broker hesabına daha fazla para yatırması gerekir.

Spread yatırımı

Spread yatırımı, endekslere yatırım yapmanın başka bir yolu olarak karşımıza çıkar. Bu enstrümanla, yatırımcı dayanak endeksin fiyatındaki her bir puanlık harekete belirli bir miktar bahis yapar. Opsiyonlarda, CFD’lerde, ters ETF”lerde ve endeks fonlarında da kısa pozisyon alabilirsiniz.

Spread bahsi kesinlikle opsiyonlar veya CFD’lerden çok daha risklidir. Endeks volatilite esnasında yükseldiğinde, sadece birkaç puanlık oynama bile kazancın veya kaybın hızla artmasına neden olur. Puan başına 5 TL tahminde bulunduğunuzu var sayarsak, bu durumda endeks 200 puan düştüğünde tam 1.000 TL zarara uğrarsınız. Zararı durdurma emirlerini kullanarak riskinizi sınırlandırabilirsiniz. Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki zararı durdurma bölümünü incelemenizi tavsiye ederiz.

Endeks Yatırımının Avantajları

Hızlı, kolay ve ucuz

Endekslere yatırım yapmanın en önemli avantajı, kullanmaya karar verdiğiniz enstrümana göre göreceli olarak daha kolay, ucuz ve  hızlı bir şekilde yatırım yapmaya olanak vermesidir.

BIST 100’deki her bir hisse senedini satın almak için ne kadar işlem ücreti ödemek zorunda kalacağınızı düşünün. Bunun yerine, endeks yatırımı yaklaşımını benimsiyorsanız, ‘endeksi al’ seçeneğine tıklayarak endeksin tümüne yatırım yapabilirsiniz.

Çeşitlendirme

Söz konusu endekse bağlı olarak, çeşitli hisse senedinden oluşmuş yatırım sepetiyle işlem yapmanız mümkün. Bu şekilde, bir yatırım portföyündeki riski önemli ölçüde azaltabilirsiniz. Endekste  farklı sektörlerden şirketler olduğu için ve bunların her biri farklı ekonomik sektörlerde faaliyet gösterdiklerinden farklı fiyat yönlerine sahip olacağı için, yatırım riskinizi en aza indirmiş olursunuz.

Dünya Borsaları ve Endeks Ticaretinin Riskleri

Uzun vadeli yatırım olarak düşük risk

Endekse yatırım yapmak ve bunu uzun vadeli yatırım stratejisinin bir parçası olarak düşünmek daha düşük riskli bir yaklaşım olacaktır çünkü zaman içerisinde endeksten elde edilen zararlar telafi edilebilir. Gerçekten de, hisse senetleri uzun dönemde en iyi performans gösteren büyük varlık sınıfıdır.

Kısa vadeli yatırım daha riskli

Ancak, daha kısa bir zaman dilimi içerisinde yapılan kısa vadeli yatırım orta ve uzun vadeli yatırıma göre  farklıdır.  Özellikle pozisyonunuzu kârlı bölgeye gelene kadar açık tutamayacak ya da teminat çağrısını karşılayamayacak durumdaysanız aynı şekilde pozisyonunuzun bir zararı durdurma emri yoksa veya endeks büyük oranda düşerse kısa vadeli yatırım riski daha yüksek olur ve belki de ciddi zararlarla karşı karşıya kalabilirsiniz.

Bir kez daha belirtmek gerekirse, riskin miktarı hangi enstrümanla borsa endeksi yatırımı yapmaya karar verdiğinize bağlıdır.

Çok sayıda değişken: ağırlıklandırma, bölgeler ve makro ekonomik durum

Dünya borsaları ve endeksler birçok farklı nedenden dolayı değer kazanıp değer kaybedebilir ve bazı yönlerden, tek tek hisse senetleriyle kıyaslandığında doğru bir tercih yapmak daha zor hale gelir.
Her bir endeksin kendine özgü karakteristik özellikleri bulunur. Örneğin, eğer S&P 500 endeksindeki yatırımlarda teknoloji hisseleri ağırlıktayken (%28 oranında), FTSE 100 endeksinde bu oran sadece %1,2’dir. FTSE 100, çoğu dolar ile gelir elde eden çok uluslu farklı şirketleri içerir.  Dolayısıyla İngiliz sterlini dolar karşısında değer kaybettiğinde, Birleşik Krallık’ta bulunup FTSE 100 endeksine yatırım yapanların yatırımlarının değeri artacaktır .

Hisse endeksleri ülkelere özel olduğundan, ülkeye (ve küresel olarak) hakim olan makro ekonomik durum endeksin getirilerine etki eder, örneğin, işsizlik oranındaki veya enflasyondaki artış endeks yatırımcılarının satış yapmasına neden olabilir.

Türkiye’den Hangi Dünya Borsaları Yatırımları Yapılabilir?

Aşağıda, Türkiye’den de yatırım yapabileceğiniz büyük borsa endekslerini alfabetik sırayla veriyoruz. Çoğu yatırım aracı için kısaltma kullanılıyor. FTSE normalde kısaca ‘UK 100’ olarak ve Dow Jones Sektörel Ortalama basitçe ‘Wall Street’ olarak adlandırılıyor.

Kısa ad Tam ad
Australia 200 S&P/ASX 200
China A50 FTSE China A50
EU Stocks 50 EURO STOXX 50
France 40 CAC 40
Germany 30 DAX 30
Hong Kong 50 Hang Seng China 50
Italy 40 FTSE MIB
Japan 225 Nikkei 225
Netherlands 25 AEX 25
Spain 35 IBEX 35
Switzerland 20 SMI 20
UK 100 FTSE 100 – halk arasında ‘Footsie’ adıyla da bilinir
US Small Cap 2000 Russell 2000
US SP 500 S&P 500
US Tech 100 NASDAQ 100
Wall Street Dow Jones Industrial Average (DJIA, Dow 30) – halk arasında ‘the Dow’ adıyla da bilinir

 

Dünya Borsaları: Endeks Yatırım Stratejileri

Hisse senetleri yatırımı yapmayı öğrenirken, daha bilinçli kararlar vermenize yardımcı olacak endeks yatırım stratejilerini dikkate almanız çok önemli.

1. Dünya borsaları ve sektör ilişkisi

Endeksin belirli sektörler lehine ağırlıklandırılmış olmasından dolayı (göreceli yoğunluk), endeks belirli bir sektörle veya sektörlerle güçlü ilişki içerisindedir. Bu nedenle faiz oranları arttığında, finans şirketlerinin ağırlıkta olduğu bir endeks değer kazanır.

Teknoloji odaklı bir endeks olan NASDAQ söz konusu olduğunda ise, Apple gibi büyük teknoloji şirketlerinin hisseleri endeks üzerinde önemli etkiye sahiptir. Apple aynı zamanda Dow’da işlem gören az sayıdaki ve en iyi teknoloji ETF’lerinden birisidir, dolayısıyla Apple bu endekse etki eder.

Daha önce bu rehberde bahsettiğimiz gibi, döviz fiyatlarındaki değişimler endeksin performansını etkileyebilir, dolayısıyla bu da aklınızda bulundurmanız gereken bir başka faktör olarak değerlendirilmeli. Çoğu FTSE 100 şirketi dolarla gelir elde ediyor, dolayısıyla İngiliz Sterlinine karşı değer kazanan dolar genellikle FTSE 100 endeksinde artışa sebep olur.

Aynı şekilde güç kaybeden dolar, yurt dışında faaliyet gösteren ABD şirketlerinin gelirlerini artırır, zira ürettikleri mal ve hizmetler faaliyet gösterdikleri ülkelerin yerel para birimlerine göre daha rekabetçi fiyatlarla satılır.

2. Ekonomik gelişmeler 

Ekonomik olaylar, endeks performansına büyük etkide bulunur bu nedenle endeksin bulunduğu ülkenin ekonomik takvimini hazırda bulundurmak gerekir. ABD tarım dışı istihdam verileri, satın alma yöneticileri endeksi verileri, iş dünyası ve tüketici duyarlılığı anketleri, işsizlik verileri, vb. datalar endeks fiyatına ani ve doğrudan bir etki yapar ve kârlı (veya tersi) yatırım fırsatları için volatilite habercisi olarak yakından izlenmelidir.

3. Günlük işlemler mi uzun vadeli yatırımlar mı?

Ağırlıklı olarak günlük yatırımcı yaklaşımını mı yoksa bir pozisyon alarak  uzun süre, belki bazen yıllar boyunca elinizde bulundurmak mı istediğinize karar vermelisiniz. Bu gibi seçimler stratejinizi uygulamak için hangi tür enstrümanları kullanmanız gerektiğine yardımcı olur.

Dünya borsalarında günlük ve uzun vade yatırım yapanlar, fiyat grafiklerini anlamlandırmak için teknik analizi öğrenmelidir. Bu, dakikalık veya saatlik pozisyonlar açan günlük yatırımcılar için daha da önemlidir. İster günlük yatırımcı, ister uzun vadeli yatırımcısı olun, trendle birlikte yatırım yapmak her zaman aklınızda bulundurmanız gereken faydalı bir kural olarak dikkate alınmalıdır.  Bir hisse senedi değer kazanıyorsa da kaybediyorsa da bu harekete devam etme olasılığının yüksek olduğunu ileri süren momentum stratejisi uygulanabilir. Bu trendlerin ne zaman tersine döneceğini bilmenin de büyük önem taşıdığını anlamakta yarar var.

4. Risk nasıl yönetilir?

Tüm pozisyonlarınızda ‘kârı al’ ve ‘zararı durdur’ emirleri vermek akıllıca olur çünkü bu emirler yatırım riskinizi kontrol altında tutmanıza yardım eder.  Dünya borsaları veya lokal borsalar fark etmeksizin bu kural yatırımcıları büyük kayıplardan koruyabilir.

Özellikle  zararı durdur emrini vermeyi bir alışkanlık haline getirmek, akıllı yatırımcıların sıklıkla başvurduğu bir yöntem. Bu emri tam olarak hangi noktada vermek istediğiniz, piyasa hakkında yaptığınız değerlendirmeye, risk toleransınıza ve dolayısıyla sahip olduğunuz para tutarına ve yatırım hedeflerinize bağlı.

Dünya borsaları hisse ve endeks yatırımında kar al emri de en az diğeri kadar önem taşır. Hepimiz aç gözlü olabiliriz ve bu gibi durumlarda daha büyük kazançlar elde etmek için hali hazırda kazanan pozisyonlarımızı kapatmayı ihmal eder veya görmezden geliriz. Endeksler söz konusu olduğunda bunu yapmak – özellikle de günlük yatırımcılar için – kazanan pozisyonların hızla aleyhimize gelişmesine neden olabilir.

Dünya Borsaları ve Endeks Yatırımı Türkiye – Açıklamalı Rehber 2021

Yazının başında da belirttiğimiz gibi dünya borsaları ile hisse ve endeks yatırımı yaparken arasından seçim yapabileceğiniz çok sayıda platform var. Bunların güvenilir olduğundan ve gizli ücretler uygulamadıklarından emin olmalısınız. Bazı güvenilir borsalar, kullanıcılarının işlemleri kopyalayabilmesine de olanak verir böylece aynı platformdaki diğer yatırımcıların başarılarından yararlanarak sosyal yatırım mecrasına dahil olabilirsiniz. Bunun dışında seçeceğiniz platformun kullanımının kolay bir mobil uygulama ve web sitesinin olmasına ayrıca komisyonsuz veya makul komisyon ücretleriyle yatırım yapmanıza imkan vermesi gerekir. Bir diğer nokta ise çeşitli araştırma araçları sunabilecek kapasitede olmasıdır.

Genel olarak güvenilir yatırım borsaları belli başlı bazı adımlar takip ettikten sonra işlem yapmanıza izin verirler. Bunlardan yukarıda kısaca bahsetmiştik, şimdi gelin detaylarına bakalım.

1. Adım: Bir hesap açın ve kimliğinizi yükleyin

Seçtiğiniz borsanın web sitesine gidin ve istenen kişisel verileri temin edin. Dünya borsaları hisse ve endeks işlemleri için olanak sunan güvenilir borsaların hemen hepsi müşterilerinden kişisel bilgiler toplar. Genel olarak “üye ol” veya “hesap oluştur” seçeneklerini tıklayarak ekrandaki adımları takip etmeniz size bu işlem hakkında bilgi verecektir.

Tam ad, ev adresi ve doğum tarihine ek olarak, Ulusal Sigorta Numaranızı girmeniz istenecektir. Tabii ki kullanıcı adı girmeniz ve güçlü bir şifre oluşturmanız da gerekecektir.

2. Adım: Kimlik onayı

Dünya borsaları hisse ve endeks yatırımı için gireceğiniz güvenilir borsalar sizden genellikle Müşterini Tanı (KYC) sürecinin bir parçası olarak, kamu kuruluşları tarafından çıkarılmış olan fotoğraflı bir kimlik belgesini ve bir hizmet faturası ya da banka hesap ekstrenizi yükleyerek kimlik kanıtı sunmanızı ister. Geçerli bir pasaport/ TC Kimlik veya sürücü belges ya da hizmet faturası veya banka hesap ekstresi bu platformlarda genellikle kabul görür.

Bu belgelerin doğrulanma süresi genellikle oldukça hızlıdır.

3. Adım: Yatırım hesabınıza para yatırın

Kimlik doğrulama işlemini tamamladıktan sonra artık platformdaki oluşturduğunuz bu hesaba para yatırarak dünya borsaları üzerinden işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz. Minimum para yatırma tutarları platformdan platforma değişiklik gösterir.

Büyük çoğunlukla bu platformlara kredi/banka kartı ile anında para yatırabilirsiniz. Alternatif olarak Paypal, Skrill veya Neteller’ın faaliyette  olduğu bir ülkede ikamet ediyorsanız bu ödeme platformlarını veya e-cüzdanınızı kullanarak da para yatırmak mümkün. Son olarak banka havalesi de yapabilirsiniz ancak bu yolla paranın hesabınıza geçmesi diğer yöntemlere göre daha uzun sürer.

NOT: Bu tür borsa platformlarında yerel para birimiyle yapılan işlemler genellikle USD’ye çevrilir ve  belirli bir Forex ücreti alınır. Ancak, Türkiye dışı piyasalara erişilirken başka herhangi bir FX ücreti alınmaz.

4. Adım: Borsa endeksi yatırımı yapın

Hesabınıza para yatırdıktan sonra, tek yapmanız gereken  borsa endeksleri arasından işlem yapmak üzere seçim yapmak. Platformlara göre farklı sayıda hisse endeksi bulunur ancak genelde en büyük 100 şirketin yer aldığı BIST (XU100) ve ABD merkezli, teknoloji odaklı olan Nasdaq (NSDQ100) endeksi rahatça kullanılabilir.

Dünya Borsaları ve En İyi Endeks Yatırım Platformları

Kendiniz için en uygun platformu seçip hesap açtıktan sonra, dünya borsaları hisse ve endeks işlemlerini rahatlıkla yapabilirsiniz. Her zaman olduğu gibi yatırım işlemlerinizde dikkatle hareket etmeli sermaye kaybı riskiyle karşı karşıya olduğunuzu hatırlamalısınız.

Şimdi gelin dünya borsaları ile nasıl işlem yapacağınıza bakalım.

1. Dünya borsaları ile endeks yatırımına örnek: NASDAQ 100 işlemi

Öncelikle eğer bu endeksle işlem yapmaya karar verdiyseniz, fiyat yönü tahmininde bulunmuş olmanız gerekir. İşleminizi gerçekleştirmek için öncelikle kaydolduğunuz borsa platformunda NSDQ100 seçeneğine tıklamalısınız. Genellikle borsa platformları,  ‘grafik’ bölümleri altında bu ve diğer endeksler hakkında daha fazla bilgi alabileceğiniz enstrümanlar (yatırım araçları) bilgilerini sunar.

2. Yatırım, zararı durdur ve kârı al değerlerini girin tutarlarını girin

Borsanın uyguladığı minimum işlem tutarı olabilir. Bunu emir ekranından görmeniz mümkün olur. Dilediğiniz tutarı girdikten sonra kaldıraç seçeneğini kullanmayı da düşünebilirsiniz. Bu örnekte, 20x kaldıraç kullandığımızı düşünelim. Bazı platformlar zararı durdu, karı al emirlerine uygun değerleri otomatik olarak atar, bu da yeni başlayanlar için harika bir özellik sunar. Kendi yatırım ve risk tercihinize göre, bu değerleri manüel olarak da girebilirsiniz.

Bunlar dışında ‘limit’ emri vermek isterseniz, ‘limit emri’ seçeneğini tercih edebilirsiniz. Bu şekilde borsa ekranında gösterilen piyasa fiyatı yerine, pozisyon açmak istediğiniz fiyatı kendiniz seçebilirsiniz.

3. Yatırımı gerçekleştirin

Bu değerleri atadıktan sonra artık tek yapmanız gereken son bir kontrol edip “pozisyon aç” ya da “satın al”emrini vermek. İşleminiz tamamlandıktan sonra portför sayfasına girerek durumunuzu görebilirsiniz.

Genellikle borsa platformlarında, ayarlar veya profil menülerinde yeni pozisyon açmak, grafik görüntülemek ve fiyat bildirimleri almak için farklı seçenekler yer alır.

Dünya Borsaları Hisse ve Endeksleri – Sonuç

Özet olarak, endeks yatırımı Türkiye’de ve dünyada hizmet vermekte olan çok sayıdaki yatırım platformunda mevcut olan bir seçenek ancak yeni başlayanlar için kolay anlaşılabilir ve işlemlere hızlı erişim sunan ayrıca yatırımlar konusunda farklı araç ve analizler sunan platformlar tercih edilmeli. Platformunun kullanım kolaylığından, risk kontrolü konusunda sunduğu yönlendirmelere, emir açmak ve düzenlemekten kaldıraç ve zararı durdurma gibi önemli ayarları değiştirmeye kadar her şeyi kolaylaştıran ve kullanıcı deneyimini pratik hale getiren platformlarla çalışmanızı tavsiye ederiz.

Dünya Borsaları Hisse ve Endeks Ticareti SSS

Türkiye'nin en iyi endeks yatırım platformu hangisidir?

Türkiye'deki yatırımcılara hizmet veren 100'den fazla yatırım platformu var. Elbette bunları tek tek incelemek vakit alan bir araştırma olur ancak komisyon oranları, güvenlik, kolay kullanım gibi temel özellikleri dikkate alarak karşılaştırma yapmanızı öneririz.

Borsa endeksi canlı olarak takip edilebilir mi?

Genellikle güvenilir borsa platformları anlık fiyat gösterirler, bu yatırımcılar için oldukça önem arz eden bir konu olduğundan araştırmanızda bu standart olması gereken fonksiyonun karşılanıp karşılanmadığını kullanıcı yorumlarından anlayabilirsiniz.

Türkiye'de borsa endeksleri için ne kadar parayla yatırım yapmalıyım?

Online yatırım dünyası bireysel yatırımcılara açıldığından artık çok küçük bir para tutarlarıyla bile yatırım yapmaya başlayabilirsiniz, ancak hesabınızda zararı durdurma emri verebilecek ve kaldıraç kullanmayı düşünüyorsanız teminat gereksinimlerini karşılayacak kadar paranız olmalı.

Hakkında Tayfun Yıldırım
Hakkında Tayfun Yıldırım

Tayfun Alıcı, İstanbul, Türkiye'de oturan bir yazar, analist ve yatırımcıdır. Finans piyasalarında sahip olduğu 10 yılı aşkın deneyimle tecrübeli bir piyasa analisti ve aktif bir yatırımcıdır. Uzun vadeli yatırımlarla olduğu kadar günlük yatırımda da uzmandır.